Ngày 04/08/2026, Tổng thống Liên bang Nga đã ký ban hành hai đạo luật quan trọng gồm Luật Liên bang số 294-ФЗ và Luật Liên bang số 314-ФЗ, sửa đổi nhiều quy định liên quan đến xử lý vi phạm hành chính, quản lý cư trú và địa vị pháp lý của người nước ngoài tại Nga.
Những thay đổi này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến công dân nước ngoài đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nga, trong đó có cộng đồng người Việt Nam.
1. Mở rộng các trường hợp bị trục xuất khỏi Nga
Theo Luật Liên bang số 294-ФЗ, số điều luật có thể áp dụng hình thức trục xuất bắt buộc đối với người nước ngoài được tăng từ 22 lên 45 điều.
Một số hành vi mới có thể bị áp dụng hình thức trục xuất gồm:
¾ Phân biệt đối xử dựa trên giới tính, chủng tộc, quốc tịch, ngôn ngữ, tôn giáo hoặc các lý do khác. Trước đây hành vi này chỉ bị xử phạt tiền từ 1.000–3.000 rúp, nay người nước ngoài ngoài việc bị phạt tiền còn bị trục xuất.
¾ Không chấp hành yêu cầu hợp pháp của quân nhân khi thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia. Trước đây chỉ bị phạt tiền từ 5.000–7.000 rúp hoặc tạm giữ hành chính đến 15 ngày, nay bổ sung thêm hình thức trục xuất.
¾ Không chấp hành mệnh lệnh hợp pháp của cảnh sát, quân nhân, cán bộ Cơ quan An ninh Liên bang (FSB), lực lượng bảo vệ nhà nước hoặc Vệ binh Quốc gia Nga (РОСГВАРДИЯ). Ngoài mức phạt từ 2.000–4.000 rúp, người nước ngoài sẽ bị trục xuất bắt buộc.
Ngoài ra, hình thức trục xuất còn được áp dụng đối với nhiều hành vi khác như:
¾ Gây rối trật tự công cộng.
¾ Vi phạm quy định về tổ biểu tình.
¾ Tổ chức tập trung đông người gây cản trở giao thông hoặc hoạt động bình thường của xã hội.
¾ Chặn đường giao thông.
Bên cạnh đó, người nước ngoài cũng có thể bị trục xuất nếu vi phạm các quy định liên quan đến:
¾ Tuyên truyền hoặc công khai sử dụng biểu tượng bị cấm.
¾ Kích động hận thù hoặc thù địch.
¾ Kêu gọi xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ Liên bang Nga.
¾ Làm mất uy tín của Lực lượng Vũ trang Nga.
¾ Kêu gọi áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga.
¾ Ép buộc tham gia hoặc không tham gia đình công.
¾ Lạm dụng quyền tự do báo chí và truyền thông.
2. Tăng mạnh mức xử phạt đối với vi phạm về di trú
Luật mới cũng tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực di trú.
Cụ thể:
¾ Vi phạm quy định nhập cảnh hoặc chế độ cư trú: mức phạt tối thiểu tăng từ 2.000 lên 4.000 rúp, tái phạm tăng từ 5.000–7.000 lên 7.000–9.000 rúp.
¾ Lao động trái phép: mức phạt tăng từ 2.000 lên 4.000 rúp, tái phạm tăng lên 7.000–9.000 rúp.
¾ Vi phạm quy định về mời người nước ngoài, khai báo thông tin sai trong đăng ký cư trú và nhiều vi phạm khác cũng được nâng mức xử phạt, trung bình từ 2.000 lên 4.000–6.000 rúp.
Đáng chú ý, luật mới cũng thu hẹp quyền xem xét các tình tiết nhân đạo khi quyết định trục xuất. Theo đó, đối với nhiều hành vi vi phạm mới được bổ sung, tòa án sẽ không còn có thể căn cứ vào hoàn cảnh gia đình, thời gian cư trú tại Nga hoặc các yếu tố nhân đạo khác để thay thế hình thức trục xuất bằng phạt tiền.
Luật số 294-ФЗ sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 03/11/2026.
3. Luật mới về cư trú và cấp giấy tờ cho người nước ngoài
Cùng ngày, Nga cũng ban hành Luật Liên bang số 314-ФЗ, sửa đổi Luật về địa vị pháp lý của người nước ngoài tại Liên bang Nga và một số quy định của Luật Quốc tịch.
Những thay đổi đáng chú ý gồm:
Nộp hồ sơ gia hạn thời gian cư trú (Visa):
Người nước ngoài có thể nộp hồ sơ:
¾ trực tiếp tại Phòng Quản lý Di trú thuộc Bộ Nội vụ Nga (ОВМ МВД);
¾ thông qua Cổng Dịch vụ công (Госуслуги);
¾ hoặc thông qua đơn vị được Bộ Nội vụ ủy quyền (ПВС).
Có án tích sẽ không được cấp giấy tờ cư trú
Nếu người nước ngoài còn án tích chưa được xóa hoặc chưa được xóa án theo quy định, hồ sơ xin:
¾ RVP;
¾ RVPО;
¾ VID;
¾ Quốc tịch Nga
sẽ không được tiếp nhận hoặc bị từ chối cấp.
Quy định chuyển tiếp
Các hồ sơ đã nộp trước khi luật có hiệu lực (trước 01/02/2027) sẽ tiếp tục được giải quyết theo quy định cũ và không phải bổ sung giấy xác nhận án tích.
Đối với người nước ngoài đã có RVP hoặc VNZh trước thời điểm luật có hiệu lực, các quy định mới chỉ áp dụng nếu sau ngày luật có hiệu lực họ bị kết án theo bản án có hiệu lực pháp luật của tòa án.
Luật số 314-ФЗ sẽ có hiệu lực từ ngày 01/02/2027.
Những sửa đổi lần này cho thấy Nga đang tiếp tục tăng cường quản lý người nước ngoài, đồng thời siết chặt các quy định về cư trú, lao động và trách nhiệm pháp lý. Người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Nga cần chủ động tìm hiểu các quy định mới để tránh những vi phạm có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là hình thức trục xuất.
Đồng Hương Group luôn sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ và tư vấn pháp lý toàn diện cho cộng đồng người Việt tại Nga, đặc biệt trong các lĩnh vực cư trú, lao động và tuân thủ pháp luật. Với mục tiêu giúp bà con an tâm sinh sống và làm việc hợp pháp, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật kịp thời những chính sách, quy định mới nhất để bà con luôn chủ động nắm bắt và thích nghi trước mọi thay đổi của pháp luật sở tại.